Oryginalny artykuł naukowy
Yearbook of Agricultural and Food Law

STATUS SZCZEGÓLNY GOSPODARSTWA ROLNEGO W SYSTEMIE USTROJOWYM RP – WYBRANE ZAGADNIENIA

2025, 2, Numer 1

Igor Rapicki

0009-0000-6163-6780

University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Faculty of Law and Administration

DOI

10.31338/yafl.2.2025.11

Data publikacji

15.12.2025

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk rolniczych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

rolnictwo i ogrodnictwo, nauki prawne

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 231 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:42

Liczba pobrań:39

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The purpose of this study is to present selected aspects of the special status that a family farm occupies in shaping the agrarian system in the Third Republic of Poland. The starting point is the assumption that agriculture in Poland – unlike many other sectors of the economy – has been explicitly recognized in the Constitution as an area requiring special structural protection. In this context, a family farm is not merely a production unit, but a constitutionally sanctioned form of organizing social and economic life in rural areas. The main objective of the study is to indicate how the solutions adopted in the Constitution of the Republic of Poland – primarily Article 23 – influence the construction of agricultural law and the manner in which the state fulfills its obligations towards agriculture. Special attention is given to the institutional durability of this model, its role in ensuring food security, and the social function it performs within the structure of a democratic state. The study applies a dogmatic-legal analysis supplemented by functional and historical context to capture the full significance of the constitutional privileging of a family farm in the contemporary system of public law. The study uses the dogmatic-legal method, involving the analysis of binding constitutional and statutory norms, as well as the functional method, which takes into account the socio-economic conditions that underlie the designation of a family farm as a constitutionally privileged form of agricultural organization.

Słowa kluczowe:

agrarian system,agricultural law,constitutional law

Bibliografia

Acemoglu D., Johnson S., Władza i postęp. Tysiąc lat walki o technologię i dobrobyt, Poznań 2025

Bański J., Wesołowska J., Zmiany demograficzne i społeczne na obszarach wiejskich w Polsce, „Wieś i Rolnictwo” 2015, nr 2(167), https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/299 (dostęp: 26.06.2025 r.)

Bieluk J., Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa 2021, https://www.ksiegarnia.beck.pl/media/product_custom_files/2/1/21173-ustawa-o-ksztaltowaniu-ustroju-rolnego-komentarz-jerzy-bieluk-prof-uwb-fragment.pdf (dostęp: 30.06.2025 r.)

Complak K. (w:) M. Haczkowska (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2014

Czech T., (w:) Kształtowanie ustroju rolnego. Komentarz, LEX/el. 2025

Diamond J., Strzelby, zarazki i stal. Krótka historia ludzkości, Poznań 2020

Garlicki L., Zubik M., (w:) M. Derlatka, K. Działocha, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, Warszawa 2016

Halamska M., Tradycja wiejska w kryzysie? Przemiany społeczno-kulturowe na obszarach wiejskich, „Studia Regionalne i Lokalne” 2017, nr 1(67), https://studiaregionalne.pl/archiwum/srl-1-2017/halamska/ (dostęp: 26.06.2025 r.)

Heijman W., Krzyżanowska Z., Gędek S., Kowalski Z., Ekonomika rolnictwa. Zarys teorii, Warszawa 1997

Kalinowski P., Gospodarstwo rodzinne jako element systemu bezpieczeństwa żywnościowego Polski, praca doktorska, Uniwersytet Warszawski, 2023, https://wpia.uw.edu.pl/uploads/media/65d350f9b¬c2f1/autoreferat-p-kalinowski.pdf (dostęp: 30.06.2025 r.)

Nowak M.J., Instrumenty planowania przestrzennego a ograniczenia w zbywaniu nieruchomości rolnych, LEX/el. 2016

Orzechowski M., Ubezpieczeni w KRUS (znowu) uprzywilejowani, „Dziennik Gazeta Prawna”, 2.02.2022, https://serwisy.gazetaprawna.pl/emerytury-i-renty/artykuly/8359500,ubezpieczeni-w-krus-emerytury-stazowe.html (dostęp: 30.06.2025 r.)

Pobłocki K., Kapitalizm. Historia krótkiego trwania, Warszawa 2017

Rapicki I., Patologie w podatku rolnym i jego wpływ na ustrój rolny, „Yearbook of Agricultural and Food Law” 2024, nr 1, https://wuw.pl/data/include/cms//Yearbook_of_Agricaltural_2024_1.pdf (dostęp: 24.06.2025 r.)

Ratajszczak A., Nowe zasady obrotu ziemią rolną, LEX/el. 2019

Ritchie H., Roser M., Half of the world’s habitable land is used for agriculture, Our World in Data (University of Oxford), 16.02.2024, https://ourworldindata.org/global-land-for-agriculture (dostęp: 24.06.2025 r.)

Skrzydło W., (w:) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2013

Smil V., Jak naprawdę działa świat. Przewodnik po naszej przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, Kraków 2024

Tokarski A., Problemy opodatkowania rolnictwa w Polsce, „Problemy Rolnictwa Światowego” 2019, t. 19, z. 1, https://prs.sggw.edu.pl/article/download/5983/5109 (dostęp: 30.06.2025 r.)

Tuleja P. (w:) P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczy¬pospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2023

Wierzbicki A., Rolnictwo w PRL – niedokończona kolektywizacja, „Polska Times”, https://polskatimes. pl/rolnictwo-w-prl-niedokonczona-kolektywizacja/ar/9731244 (dostęp: 26.06.2025 r.)

Wójtowicz K., Ocena i potrzeba zmian dotychczasowego systemu opodatkowania dochodów z rolnictwa, (w:) A. Pomorska (red.), Potrzeba i kierunki reformy podatków dochodowych w Polsce, Lublin 2016

Łuczka W., Kalinowski S., Barriers to the Development of Organic Farming: A Polish Case Study, „Agriculture” 2020, nr 10(11), https://www.mdpi.com/2077-0472/10/11/536 (dostęp: 26.06.2025 r.)

Podobne publikacje